Gwamnatin Aljeriya ta sanar da yanke hulɗar diplomasiyya da ita ƙasar Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa, wato Émirats arabes unis. Matakin, wanda ya fara aiki nan take, ya kawo ƙarshen shekaru da dama na alaƙar da ke tsakanin ƙasashen biyu na yankin arewacin Afirka da na Tekun Fasha. Sanarwar da ta fito daga fadar gwamnatin da ke birnin Alger ta bayyana cewa an ɗauki wannan mataki ne saboda wasu dalilai da suka shafi tsaron ƙasa da kuma ikon mallakar yankin Aljeriya.
A cikin wata sanarwa a hukumance, ma'aikatar harkokin wajen Aljeriya ta yi zargin cewa ƙasar ta Émirats arabes unis ta yi wasu ayyuka da ba su dace ba, waɗanda suka saɓa wa ƙa'idojin diplomasiyya da kuma mutunta juna tsakanin ƙasashe. Gwamnatin Aljeriya ta ce ta yanke shawarar ne bayan ta yi nazari mai zurfi kan abin da ta kira "ayyukan rashin abokantaka" da ke barazana ga muradunta. Wannan yanke hulɗa ya zo a wani lokaci da ake fuskantar sauye-sauye a fagen siyasar yankin Gabas ta Tsakiya da ma na arewacin Afirka baki ɗaya.
Dalilan Rabuwa da Huldar Jakadanci
Bayanai daga majiyoyi daban-daban sun fara fayyace wasu daga cikin zarge-zargen da Aljeriya ke yi wa ƙasar ta Émirats arabes unis. Wani rahoto da ba a ambaci majiyarsa ba a kafafen yaɗa labaran Aljeriya ya yi iƙirarin cewa hukumomin tsaron ƙasar sun bankaɗo wata babbar cibiyar leƙen asiri da ke da alaƙa da ƙasar ta Émirats. A cewar rahoton, an kama wasu jami’an leƙen asiri na Émirats su bakwai waɗanda ake zargi da yin aiki a ɓoye a ƙasar Aljeriya, inda suke amfani da wasu kamfanoni na ƙasashen waje a matsayin mafaka. Ana zargin waɗannan jami'ai da yunƙurin haifar da ruɗani a cikin ƙasar ta hanyar yaɗa labaran ƙarya da kuma ruruta wutar rikici a yankin Kabylie, wanda ke arewacin Aljeriya. Yankin na Kabylie dai ya daɗe yana da ƙungiyoyi masu neman cin gashin kai, kuma zargin ya nuna cewa Émirats na da hannu wajen tallafa wa wasu daga cikin waɗannan ƙungiyoyi da makamai da kuma kuɗi.
Ana kuma zargin ƙasar ta Émirats da hannu wajen goyon bayan wani shiri na ƙasar Moroko na kafa wata rundunar soji a yankin Sahel, wadda Aljeriya ke ganin an yi ta ne domin taƙaita tasirinta a yankin. Wannan batu na zuwa ne a daidai lokacin da ake fuskantar ƙalubalen tsaro a yankin na Sahel, inda ƙasashen duniya ke neman hanyoyin daƙile ayyukan ta'addanci. A cewar wasu manazarta, Aljeriya na kallon wannan yunƙuri na Moroko da Émirats a matsayin wata barazana kai tsaye ga muradunta na tsaro da kuma matsayinta na babbar ƙasa a yankin. Har ila yau, akwai zargin cewa Émirats ta yi amfani da tasirinta na kuɗi wajen kawo cikas ga wasu yarjejeniyoyin tattalin arziki da Aljeriya ke shirin ƙullawa da wasu ƙasashen Afirka. Wannan ya haɗa da wani babban aikin bututun iskar gas da zai ratsa ta hamadar Sahara zuwa Najeriya, wanda Aljeriya ke ganin Émirats na ƙoƙarin yi wa zagon ƙasa. Waɗannan zarge-zarge, waɗanda har yanzu gwamnatin Émirats ba ta mayar da martani a kansu ba a hukumance, sun zama jigon dalilan da suka sa Aljeriya ta ɗauki wannan mataki mai tsauri na yanke hulɗar diplomasiyya.
Martanin Hadaddiyar Daular Larabawa
A nata ɓangaren, ƙasar Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa, wato Émirats arabes unis, ta mayar da martani cikin mamaki da kuma takaici game da matakin da Aljeriya ta ɗauka. A wata sanarwa da ma'aikatar harkokin wajen ƙasar ta fitar, ta bayyana cewa dalilan da Aljeriya ta bayar na yanke hulɗar diplomasiyya ba su da tushe balle makama. Sanarwar ta ƙaryata dukkan zarge-zargen da ake yi mata, musamman ma waɗanda suka shafi leƙen asiri da kuma tsoma baki a cikin harkokin cikin gidan Aljeriya.
Wani babban jami'in diplomasiyya na Émirats, wanda ya nemi a sakaya sunansa saboda ba shi da izinin yin magana da manema labarai a hukumance, ya bayyana cewa wannan mataki na Aljeriya abin takaici ne matuƙa. Jami'in ya ce, "Mun yi matuƙar mamakin wannan mataki na rashin abokantaka daga wata ƙasa 'yar'uwa. Zarge-zargen da aka yi mana ba su da tushe ko kaɗan, kuma sun saɓa wa ƙa'idojin da suka dace a dangantakar ƙasa da ƙasa." Ya ƙara da cewa ƙasarsa ta daɗe tana girmama ikon mallakar yankin Aljeriya kuma ba ta taɓa shiga harkokin da ba su shafe ta ba.
Jami'in ya ci gaba da cewa, "A maimakon yin amfani da hanyoyin diplomasiyya da ake da su don tattauna duk wata matsala, sai aka zaɓi a ɗauki wannan mataki mai tsauri wanda zai iya kawo cikas ga zaman lafiya da kwanciyar hankali a yankin baki ɗaya." Sanarwar ma'aikatar harkokin wajen ta jaddada cewa Émirats za ta ci gaba da bin manufofinta na ƙulla kyakkyawar alaƙa da dukkan ƙasashe, bisa tushen mutunta juna da kuma haɗin gwiwa. Ta kuma yi kira ga ƙasar Aljeriya da ta sake duba wannan mataki, tare da buɗe kofa ga tattaunawa domin warware duk wata saɓanin fahimta da ke tsakaninsu.
Tarihi da Tasirin Yanki
Wannan yanke hulɗa tsakanin Aljeriya da Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa na zuwa ne a wani lokaci da ake samun gagarumin sauyi a fagen siyasar yankin Arewa da Yammacin Afirka, musamman ma a yankin Sahel. Aljeriya, wadda ta daɗe tana taka muhimmiyar rawa a harkokin yankin, na kallon kanta a matsayin jagora a fannin tsaro da kuma siyasa. Yanke hulɗa da wata ƙasa mai ƙarfin tattalin arziki da siyasa kamar Émirats arabes unis zai iya yin tasiri mai girma kan yadda ake tafiyar da al'amura a yankin. Manazarta na ganin wannan mataki zai iya ƙara rarraba kawunan ƙasashen Larabawa da na Afirka, waɗanda tuni suke fuskantar matsaloli daban-daban.
Tasirin wannan mataki na iya bayyana a fannoni da dama. A fannin tsaro, ana iya samun canji a tsarin haɗin gwiwar da ake yi wajen yaƙi da ta'addanci a yankin Sahel. Aljeriya na da rawar da take takawa a wannan fage, kuma rashin jituwarta da Émirats, wadda ita ma ke da muradu a yankin, zai iya kawo tsaiko ko ma canza fasalin waɗannan ƙoƙarce-ƙoƙarce. A fannin tattalin arziki kuwa, yanke hulɗar na iya shafar wasu manyan ayyuka na bunƙasa tattalin arziki da Aljeriya ke shirin yi tare da wasu ƙasashen Afirka. Idan har zargin da Aljeriya ke yi na cewa Émirats na yi mata zagon ƙasa gaskiya ne, to wannan mataki na iya zama wata hanya ta kare muradunta na tattalin arziki.
A siyasance, wannan mataki zai iya sake fasalin taswirar ƙawance a yankin. Aljeriya za ta iya ƙara karkata zuwa ga wasu ƙasashen da ke da irin nata ra'ayi, yayin da Émirats ita ma za ta iya ƙarfafa alaƙarta da wasu ƙasashen da ba sa ga-maciji da Aljeriya. Hakan zai iya haifar da wasu sabbin ƙawance ko kuma ya ƙara zurfafa tsofaffin rikice-rikice. Wannan yanke hulɗa zai zama wani babban ƙalubale ga ƙungiyoyin yanki kamar su Ƙungiyar Haɗin Kan Larabawa da kuma Tarayyar Afirka, waɗanda ke da alhakin sasanta rikici da kuma tabbatar da zaman lafiya a tsakanin mambobinsu. Yadda waɗannan ƙungiyoyi za su tunkari wannan matsala zai nuna irin tasirin da suke da shi a zahiri.
Matakai na Gaba da Fassarori
Wasu masu sharhi kan al'amuran yau da kullum na ganin cewa wannan mataki na Aljeriya zai iya haifar da wani sabon yanayi na rarrabuwar kawuna a tsakanin ƙasashen Larabawa. A cewarsu, wannan rikici na iya ƙara zurfafa rarrabuwar da ake fuskanta tuni a yankin Gabas ta Tsakiya da Arewacin Afirka, inda ƙasashe ke zaɓar ɓangarorin da suke goyon baya a rikice-rikice daban-daban. Suna hasashen cewa wannan yanayi zai iya tilasta wa wasu ƙasashe su zaɓi tsakanin goyon bayan Aljeriya ko kuma Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa, wanda hakan zai iya shafar ƙungiyoyin yanki kamar Ƙungiyar Ƙasashen Larabawa.
Masana harkokin diplomasiyya na nuni da cewa matakin na iya zama wata alama ta ƙarin kwarin gwiwa da Aljeriya ke nunawa a fagen siyasar duniya, inda take son tabbatar da matsayinta a matsayin mai faɗa a ji a yankinta. Sun bayyana cewa ta hanyar fuskantar wata ƙasa mai ƙarfin tattalin arziki kamar Émirats arabes unis, Aljeriya na aika sako ne cewa ba za ta lamunci duk wani abin da take gani a matsayin tsoma baki a cikin harkokinta na cikin gida ba. A gefe guda kuma, wannan zai iya haifar da keɓewa ga Aljeriya a fagen tattalin arziki, musamman idan manyan masu zuba jari daga yankin Tekun Fasha suka ja baya daga ƙasar.