An gudanar da wani taron addu'o'i na musamman a birnin Yamai na Jamhuriyar Nijar, domin gudanar da sallar jana'izar wasu jami'an tsaron fadar shugaban ƙasa da aka kashe. Lamarin ya biyo bayan wani yunkurin yin tawaye ne da wasu sojoji suka yi a cikin daren ranar 28 zuwa 29 ga watan Agusta.
Bikin jana'izar, wanda ya gudana a ranar Litinin, 31 ga watan Agusta, ya samu halartar manyan jami'an gwamnati da na soji, da kuma iyalan mamatan. An gudanar da shi ne domin karrama waɗannan jami'ai da suka rasa rayukansu a lokacin da suke kokarin daƙile wannan bore da ya auku a karshen mako. Hukumomi sun bayyana cewa an yi yunkurin ne a daidai lokacin da shugaban ƙasa baya cikin birnin Yamai, amma jami'an tsaro masu biyayya ga gwamnati suka yi nasarar murƙushe shi.
Jana'iza Da Girmamawa Ga Marigayi
An bayyana sunayen jami'an da suka rasu a matsayin Adjudant Illo Maihatchi, da Soja mai mataki na biyu Yahaya Idrissa Zamnaou, sai kuma Soja mai mataki na biyu Ousmane Haboulé Hamissou. An bizne su ne a makabartar da aka keɓe wa shahidai, wato "carré des martyrs" a birnin Yamai. Takwarorinsu na aiki sun bayyana cewa mamatan sun faɗi ne "da makamansu a hannu" a lokacin da suke kare martabar jamhuriyar.
A yayin bikin jana'izar, shugaban rundunar masu gadin fadar shugaban ƙasa, Laftanar-Kanal Habibou Assoumane, ya ba su ƙarin girma zuwa mataki na gaba bayan mutuwarsu. Ya ce wannan karramawa ta zama wajibi domin nuna godiya ga sadaukarwar da suka yi wajen kare ƙasa da shugabancinta. Wannan mataki na ƙarin girman ya nuna irin girmamawar da rundunar sojin take da shi ga waɗannan jarumai da suka rasa rayukansu.
Firaministan ƙasar, wanda ya yi jawabi a madadin al'ummar ƙasar, ya karrama mamatan da lambar yabo ta "Tarha-Nakal". Wannan lambar yabo ce da ake bai wa waɗanda suka nuna bajinta a fagen ayyukan tsaro na cikin gida. Bayar da lambar ya nuna cewa ƙasar ba za ta manta da gudunmawar da waɗannan jami'an tsaro suka bayar ba wajen tabbatar da zaman lafiya da kuma daƙile yunƙurin kifar da gwamnati.
Yunkurin Hujja A Barikin Jiragen Sama
Wannan bikin girmamawa ya biyo bayan "wasu al'amura masu tada hankali da suka faru a daren Juma'a zuwa Asabar, 29 ga watan Agusta a Yamai," in ji hukumomi. Lamarin da ya kai ga mutuwar jami'an uku ya faru ne a lokacin wani yunkurin tawaye a sansanin sojojin sama na Air Base 101 da ke birnin. Wannan sansani dai muhimmin wuri ne ga tsaron babban birnin, kuma a nan ne aka fara samun tashin hankalin da ya yi sanadiyyar rasa rayukan.
A cewar bayanin da gwamnati ta fitar a hukumance, wata gungun sojoji sun yi yunkurin kame wasu daga cikin abokan aikinsu a sansanin na Air Base 101 da misalin karfe 12:20 na dare. An bayyana cewa waɗannan sojoji masu bore sun yi ƙoƙarin karɓe iko da wasu sassa na sansanin, wanda hakan ya haifar da tirjiya daga jami'an da ke kan aiki a wurin. Wannan yunkuri na kame abokan aiki shi ne ya zama tushen fara artabun da ya auku a cikin sansanin.
Bayan yunƙurin da suka yi a cikin sansanin, sojojin da suka yi tawayen sun buɗe wuta kan wasu muhimman wurare masu rauni a faɗin babban birnin na Yamai. Wannan harbi da aka yi ya ƙara haifar da firgici da kuma nuna cewa aniyar masu tawayen ta wuce kame abokan aikinsu kawai, inda suka kai hare-hare a wurare daban-daban da ke da matuƙar muhimmanci ga harkokin tsaro da na gwamnati a birnin.
Duk da wannan tashin hankali, rundunonin soji masu biyayya ga gwamnati sun yi gaggawar mayar da martani tare da dawo da al'amura kan yadda suke. Ba a dauki lokaci mai tsawo ba kafin sojojin da ke goyon bayan gwamnati su samu nasarar murƙushe wannan bore. Sun yi nasarar sake karɓe iko da dukkan wuraren da aka kai wa hari, inda suka kawo ƙarshen wannan yunƙuri na kifar da gwamnati cikin gaggawa.
Bayanai Kan Marigayan Da Abubuwan Da Suka Faru
An bayyana cewa jami'an tsaron fadar shugaban ƙasa guda uku ne suka rasa rayukansu a sakamakon wannan yunkurin bore. Takwarorinsu na aiki sun bayyana mamatan a matsayin "sojoji masu da'a da kuma sadaukar da kai," wanda ke nuna irin yadda ake girmama su a cikin aikin sojan ƙasar. Wannan siffantawa ta fito ne daga bakin abokan aikinsu, waɗanda suka shaidi irin halayensu na ƙwarai a lokacin da suke raye.
Daga cikin waɗanda suka rasu akwai Adjudant Illo Maihatchi, wanda ya bar baya matarsa mai juna biyu tare da wasu 'ya'ya guda uku. Wannan yanayi ya ƙara jefa iyalan mamacin cikin wani hali na jimami da alhini, ganin cewa ya rasu a daidai lokacin da iyalin ke tsammanin ƙaruwa. Rasuwarsa ta zama babban rashi ba ga aikin soja kaɗai ba, har ma da iyalinsa da suke dogaro da shi.
Bayan murƙushe wannan yunkuri na juyin mulki, an samu labarin cewa an kama wasu daga cikin sojojin da ake zargi da jagorantar tawayen, yayin da wasu kuma suka tsere. An bayyana cewa an fara bincike don gano dukkan waɗanda ke da hannu a cikin wannan lamari, tare da alƙawarin hukunta su kamar yadda doka ta tanada. Hukumomi sun ce ba za su yi kasa a gwiwa ba wajen tabbatar da an kamo duk wani wanda ya tsere.
Daga bisani, an samu labarin cewa an dawo da zaman lafiya a hankali a faɗin birnin na Yamai. Bayan tashin hankalin da aka fuskanta, al'amura sun fara komawa kamar yadda suke a baya, inda mazauna birnin suka ci gaba da gudanar da harkokinsu na yau da kullum. Wannan ya biyo bayan matakan tsaro da hukumomi suka ɗauka don tabbatar da cewa an dawo da kwanciyar hankali a dukkan sassan babban birnin.
