Shugaban Jamhuriyar Nijar, Janar Abdourahamane Tchiani, ya gana da Jakadan Tarayyar Rasha a birnin Yamai, Mai Girma Alexei Saltykov. Ganawar ta gudana ne a Fadar Shugaban Ƙasa da ke Yamai, babban birnin ƙasar. Tattaunawar ta mayar da hankali ne kan ƙarfafa dangantakar da ke tsakanin ƙasashen biyu, musamman a fannonin tsaro da haɗin gwiwar tattalin arziƙi. Wannan zama na zuwa ne a daidai lokacin da Nijar ke neman sabbin hanyoyin haɗin gwiwa da ƙawaye a fagen ƙasa da ƙasa, domin tunkarar ƙalubalen da ƙasar ke fuskanta.
Tattaunawar tsakanin shugabannin biyu ta kuma duba yiwuwar faɗaɗa hulɗa a wasu sabbin fannoni da za su amfani al'ummomin ƙasashen biyu. Jakada Saltykov ya jaddada aniyar Rasha ta ci gaba da ba da goyon baya ga Nijar a kokarinta na tabbatar da tsaro da bunƙasa tattalin arzikinta. Wannan ganawa na nuni da zurfafa dangantaka tsakanin Yamai da Moscow, lamarin da ke samun karɓuwa a tsakanin mahukuntan Nijar. Dukkan bangarorin biyu sun bayyana aniyarsu ta ci gaba da tattaunawa don cimma muradunsu na bai ɗaya.
Tattaunawar Jami'an Kasashen Biyu
Ganawar ta gudana ne a wani yanayi na sada zumunci da mutunta juna, inda jami'an suka tattauna batutuwa da dama da suka shafi moriyar ƙasashen biyu. Tattaunawar ta zurfafa kan yadda za a inganta tsare-tsaren tsaro da ke akwai tare da duba yiwuwar samar da sabbin hanyoyin da za su taimaka wajen tunkarar barazanar tsaro a yankin Sahel. Shugaban ƙasar, Janar Abdourahamane Tchiani, ya bayyana muhimmancin samun abokan haɗin gwiwa na gaskiya waɗanda za su mutunta ikon mallakar ƙasar Nijar tare da tallafa mata wajen cimma burinta na samar da zaman lafiya mai ɗorewa. Ya kuma nuna godiyarsa ga goyon bayan da Tarayyar Rasha ke nunawa ga ƙasar a wannan muhimmin lokaci.
A nasa bangaren, Jakadan Tarayyar Rasha, Mai Girma Alexei Saltykov, ya sake jaddada matsayar ƙasarsa ta ci gaba da aiki kafada da kafada da hukumomin Nijar. Ya bayyana cewa Moscow a shirye take ta raba gogewa da fasahohinta a fannin tsaro da kuma sauran fannoni na ci gaban tattalin arziki. Tattaunawar ta kuma taɓo batun haɗin gwiwa a fannonin makamashi, noma, da kuma ilimi, waɗanda ake ganin za su buɗe sabbin kofofin ci gaba ga al'ummar Nijar. An cimma matsaya kan buƙatar kafa kwamitocin haɗin gwiwa da za su riƙa bin diddigin aiwatar da yarjejeniyoyin da aka kulla don tabbatar da ganin an samu nasarar da ake buƙata cikin gaggawa.
Bangarorin biyu sun amince da ci gaba da tattaunawa a matakai daban-daban domin tabbatar da cewa an fassara kyakkyawar aniyar da ke tsakanin shugabannin zuwa ayyuka masu amfani ga jama'a. Wannan ganawa na zuwa ne a daidai lokacin da Nijar ke ƙara buɗe kofofinta ga sabbin ƙawance na ƙasa da ƙasa, a wani mataki na neman hanyoyin magance ƙalubalen da take fuskanta. Ana sa ran wannan haɗin gwiwa zai ƙara ƙarfafa matsayin Nijar a fagen diflomasiyya da kuma samar mata da ƙarin zaɓuɓɓuka wajen tafiyar da harkokinta na cikin gida da na waje. Jami'an sun kammala zaman nasu da fatan alheri tare da ƙudurin ci gaba da aiki tare domin amfanin ƙasashensu.
Mahimmancin Hadin Gwiwa tsakanin Nijar da Rasha
Haɗin gwiwar da ke tsakanin Jamhuriyar Nijar da Tarayyar Rasha na da matuƙar muhimmanci a wannan lokaci da Nijar ke fuskantar matsin lamba daga wasu ƙasashen yammacin duniya da kuma ƙungiyar ECOWAS, sakamakon sauyin gwamnatin da aka samu a ƙasar. Wannan dangantaka da Moscow na bai wa Yamai wata kafa ta daban a fagen siyasar duniya, inda take samun damar neman goyon baya ba tare da sharuɗɗan da take ganin sun saɓa wa muradunta na ƙasa ba. A fannin tsaro, Rasha ta zama wata babbar ƙawa ga Nijar, inda take ba ta tallafin kayan aiki da horo na soji domin yaƙar ƙungiyoyin masu iƙirarin jihadi da suka daɗe suna addabar yankin Sahel. Wannan taimako na zuwa ne a daidai lokacin da sojojin Faransa da na wasu ƙasashen Turai suka janye daga Nijar, lamarin da ya haifar da wani gibi a fagen tsaro wanda yanzu ake neman cike shi ta hanyar haɗin gwiwa da Rasha.
Ga gwamnatin sojin Nijar ƙarƙashin jagorancin Janar Abdourahamane Tchiani, wannan ƙawance na siyasa da na soja da Rasha wata hanya ce ta tabbatar da ikonta da kuma nuna cewa ƙasar na da zaɓi a fagen dangantakarta da ƙasashen waje. Tana amfani da wannan dangantaka don nuna wa al'ummar ƙasar cewa tana iya kare martabar Nijar da buɗe sabbin kofofin haɗin gwiwa waɗanda suka fi dacewa da buƙatunta. Ta fuskar tattalin arziƙi kuwa, ana ganin wannan haɗin gwiwa a matsayin wata dama ta jawo hankalin masu zuba jari daga Rasha a fannoni kamar su ma'adinai, makamashi, da noma. Wannan zai iya taimakawa wajen rage dogaro da Nijar ke yi ga tsoffin abokan huldar ta na Turai, da kuma samar da sabbin hanyoyin samun kuɗaɗen shiga don gudanar da ayyukan ci gaban ƙasa.
A nata ɓangaren, Tarayyar Rasha na ganin wannan dangantaka da Nijar a matsayin wata dama ta ƙara faɗaɗa tasirinta a nahiyar Afirka, musamman a yankin Sahel da ya zama wani muhimmin fage na gasar siyasa tsakanin manyan ƙasashen duniya. Ta hanyar ƙulla ƙawance da ƙasashe irin su Nijar, Mali, da Burkina Faso, Moscow na ƙarfafa matsayinta a yankin da a da can Faransa ke da gagarumin tasiri. Wannan dabarar siyasa ta bai wa Rasha damar gabatar da kanta a matsayin wata ƙawa mai dogaro da ke mutunta ikon mallakar ƙasashe, sabanin abin da take zargin ƙasashen yamma da yi na tsoma baki a harkokin cikin gidan ƙasashen Afirka. Saboda haka, wannan haɗin gwiwa tsakanin Nijar da Rasha na amfanar ɓangarorin biyu ta fuskoki daban-daban, tun daga na tsaro da siyasa zuwa na tattalin arziƙi, wanda hakan ke nuna wani sabon salo a fagen diflomasiyyar ƙasa da ƙasa a yankin.
Martanin Duniya da Manufofin Kasashen
A martanin da ya mayar, kakakin ma'aikatar harkokin wajen Amurka, Matthew Miller, ya bayyana cewa Amurka ta lura da ganawar da aka yi tsakanin shugaban mulkin sojan Nijar da jakadan Rasha. Ya ce Amurka ba ta neman ƙasashen Afirka su zaɓi tsakaninta da wasu ƙasashe, amma ta yi gargaɗin cewa haɗin gwiwa da ƙasashe kamar Rasha kan iya haifar da mummunan sakamako. A cewar Miller, ƙasashen da suka zaɓi yin aiki da Rasha, musamman ta hanyar ƙungiyar Wagner, sukan tsinci kansu a cikin wani hali na rashin tsaro, rashin zaman lafiya, da kuma talauci fiye da da. Ya ƙara da cewa wannan ba wani abu ne da Amurka ke fata ga abokan huldar ta na Afirka ba, don haka tana ci gaba da jan hankalinsu kan illar irin wannan dangantaka.
A nata ɓangaren, Ma'aikatar Harkokin Wajen Faransa ta fitar da wata sanarwa inda ta bayyana damuwarta game da kusancin da ke ƙara ƙarfi tsakanin gwamnatin sojan Nijar da Tarayyar Rasha. Sanarwar ta ce Faransa na mutunta ikon mallakar Nijar amma tana ganin cewa wannan sabuwar dangantaka na iya kawo cikas ga ƙoƙarin da ake yi na maido da tsarin mulkin dimokuraɗiyya a ƙasar. A cewar ma'aikatar, Faransa za ta ci gaba da aiki tare da abokan haɗin gwiwarta na yankin da na duniya, musamman ƙungiyar ECOWAS, domin matsa lamba kan mahukuntan Yamai su koma kan turbar dimokuraɗiyya. Ta kuma jaddada aniyarta na ci gaba da tallafa wa al'ummar Nijar ta hanyoyin da ba na gwamnati ba.
A wani martani na daban, ƙungiyar Tarayyar Turai ta bakin babban jami'inta mai kula da harkokin waje, Josep Borrell, ta bayyana cewa ƙungiyar na sa ido sosai kan lamarin. Mista Borrell ya ce Tarayyar Turai na goyon bayan matakan da ECOWAS ta ɗauka kuma tana kira ga mahukuntan sojan Nijar da su hanzarta sakin Shugaba Mohamed Bazoum tare da maido da tsarin mulkin ƙasar. Ya ce ƙungiyar za ta ci gaba da amfani da matakan diflomasiyya da na takunkumi don ganin an cimma wannan buri, yana mai cewa kusanci da Rasha ba zai warware ainihin matsalolin da Nijar ke fuskanta ba.
Halin da ake ciki da kuma Matakan Gaba
Ganin yadda al'amura ke ci gaba da sauyawa a fagen siyasar Nijar, ana sa ran ganin ƙarin matakai na diflomasiyya daga ɓangarori daban-daban. Gwamnatin Janar Abdourahamane Tchiani na ci gaba da neman ƙarfafa dangantakarta da sabbin ƙawaye irin su Tarayyar Rasha, a wani yunƙuri na rage dogaro da ƙasashen yamma da kuma tabbatar da matsayinta a siyasance. Wannan haɗin gwiwa da Moscow ana sa ran zai zurfafa, musamman a fannonin tsaro, inda ake hasashen Rasha za ta ƙara ba da tallafin kayan aiki da horo ga sojojin Nijar domin tunkarar ƙalubalen tsaro a yankin Sahel. Haka nan, ana iya ganin ƙarin yarjejeniyoyin tattalin arziƙi da za su shafi fannonin makamashi da ma'adinai.
Daga ɓangaren ƙasashen duniya kuwa, ana sa ran Amurka da ƙawayenta na Turai, musamman Faransa, za su ci gaba da nuna damuwarsu tare da yin kira ga Nijar da ta sake duba wannan sabuwar dangantaka. Za su iya ƙara matsin lamba ta hanyar ƙarin takunkumai ko kuma ta hanyar goyon bayan ƙungiyar ECOWAS a matakan da za ta ɗauka. Ita kuwa ƙungiyar ECOWAS za ta ci gaba da matsa lamba ga gwamnatin sojan Nijar domin ganin an maido da tsarin mulkin dimokuraɗiyya da kuma sakin Shugaba Mohamed Bazoum. Ana hasashen cewa wannan yanayi zai ci gaba da zama jigon tattaunawa a fagen diflomasiyyar yankin Afirka ta Yamma da ma duniya baki ɗaya, inda makomar Nijar za ta dogara kan yadda ta tafiyar da waɗannan dangantaka masu sarkakiya.
